Nederland wordt door 26  Europarlementariërs vertegenwoordigd in het Europees Parlement. Wat zijn hun eerste indrukken? Maak kennis met de negen Nederlandse delegatieleiders.

• Wim van de Camp (CDA)
• Barry Madlener (PVV)
• Thijs Berman (PvdA)
• Hans van Baalen (VVD)
• Sophie in 't Veld (D66)
• Judith Sargentini (GroenLinks)
• Dennis de Jong (SP)
• Peter van Dalen (ChristenUnie)
• Bas Belder (SGP)

Wim van de Camp is een politieke veteraan uit de gelederen van de Tweede Kamerfractie van het CDA. Samen met vier collega's vormt hij het Nederlandse smaldeel binnen de Europese Volkspartij  (EVP), de grootste politieke groepering binnen het Europees Parlement.

Zijn eerste ervaringen tijdens de openingsvergadering van het parlement in Straatsburg stemden hem niet al te optimistisch. Europa  is een gewone zaak geworden, constateert hij. "Het elan van de jaren vijftig is verdwenen. Als we er niet in slagen Europa een nieuw esprit te bezorgen, krijg je calculerende burgers en een calculerend Europa en dan zijn we echt de weg kwijt."

Het is hem niet ontgaan dat het nieuwe parlement veel meer uitgesproken fracties telt en er een zekere verrechtsing heeft plaatsgevonden. "Dat betekent een politisering van het debat, en dat is goed. Maar het mag niet zo zijn dat de vleugels het politieke debat bepalen met hun stokpaardjes en de middenpartijen het werk moeten doen."

Van de Camp is niet van plan de rechts-populistische Partij voor de Vrijheid (PVV) te isoleren vanwege haar opvattingen. "Een quarantaine zou een belediging van de Nederlandse kiezer zijn. Waar we kunnen gaan we het politieke debat met de PPV aan. Maar daar waar we ze kunnen helpen doen we dat ook. Ze zijn welkom op het door mij voorgestelde driemaandelijkse Oranjeberaad tussen de Nederlandse delegatieleiders".

Van de Camp noemt het verder 'aanlokkelijk' om op de invoering van het nieuwe Verdrag van Lissabon vooruit te lopen. Dit verdrag bezorgt het Parlement nieuwe bevoegdheden, bijvoorbeeld bij de benoeming van de voorzitter van de Europese Commissie. Maar dat vooruitlopen brengt ook risico's met zich mee. Het zorgt voor verdere politisering van het debat, zoals je dat al ziet rond de herbenoeming van de huidige commissievoorzitter Barroso. En het uitstellen van het debat over de herbenoeming van Barroso is "slecht nieuws voor de aanpak van de financieel-economische crisis in Europa".

Barry Madlener (1969) vormt samen met zijn drie collega's van de PVV een nieuwe delegatie in het Europees Parlement. De buitenpost van partijleider Geert Wilders heeft het doel het Europees Parlement op te heffen en alleen nationale parlementen zeggenschap te geven. Madlener hoopt dan ook vurig dat de Ieren "het lef hebben om opnieuw 'nee' te zeggen'' tegen het Verdrag van Lissabon, dat het parlement weer wat machtiger zou maken.

Het gevolg van de radicale opvattingen van de PVV is dat de partij bij geen enkele van de grotere politieke groeperingen kan en wil aanschuiven. "Wij houden zo onze handen vrij om met elke partij die over een bepaald onderwerp hetzelfde denkt, samen te werken,'' stelt Madlener. "Wij zijn niet uit op partijpolitieke samenwerking, het gaat ons om thematische samenwerking.'' Madlener moet ook niets hebben van de machtspelletjes van de grotere fracties in het Europees Parlement. "Maar als we het Europees Parlement nou eens opheffen en de controle vanuit het nationale parlement regelen, zijn we direct ook van die problemen af.''

Hetzelfde geldt wat hem betreft voor de Europese Commissie en de politieke herrie rond de herbenoeming van de zittende voorzitter Barroso. "Barroso mag samen met de hele Commissie nog vandaag vertrekken. Zij staan symbool voor het streven naar een machtiger Europa ten koste van de soevereiniteit van de individuele lidstaten. Dat willen wij niet. Wat ons betreft is er alleen ruimte voor een Commissie van Europese Economische Samenwerking.''

PvdA-voorman Thijs Berman (1957) heeft er een rumoerige verkiezingsperiode opzitten. Het liep niet lekker met partijleider Wouter Bos en zijn partij kreeg flinke klappen bij de verkiezingen. De Nederlandse delegatie telt nu nog slechts drie leden, tegen zeven in de vorige periode.

Maar Berman houdt goede moed. Hij is blij met de nieuwe voorzitter Jerzy Buzek, met wie hij samen in 2004 de Oranjerevolutie in de Oekraïne ondersteunde. Hij verwacht dat de Pool, die als geen ander weet wat het is om in een minderheidspositie te verkeren, zal proberen om boven de partijen te staan. Tegelijkertijd is de keuze een flinke oppepper voor de nieuwe lidstaten.

Dat de Europese Raad nu probeert de herbenoeming van Commissie-voorzitter  Barroso er door te drukken, noemt hij "heel dom". "Het parlement was daar nog niet klaar voor,'' vervolgt hij. "De man heeft zich een zeer middelmatige voorzitter getoond. Met zo'n voordracht jaag je de mensen in het harnas." Berman is dan ook niet van plan de herbenoeming van Barroso zo maar te steunen. Daarvoor zal hij eerst duidelijke toezeggingen moeten doen op het terrein van het scheppen van banen, een duurzame aanpak van de economie en een stevig toezicht op de financiële markten.

Ook Berman constateert dat extreem rechts en Eurofoob versterkt uit de verkiezingen tevoorschijn zijn gekomen. Er zal meer geschreeuwd worden in de plenaire zaal, verwacht hij. Maar of al dat lawaai tot concrete voorstellen zal leiden, betwijfelt hij sterk. Hij zal de PVV overigens niet met de nek aankijken. "Zij zijn democratisch gekozen, maar hun ideeën zijn verschrikkelijk. De PVV gaat naar mijn gevoel zelfs nog een stapje verder dan Le Pen. Maar als wij ze volledig negeren, worden ze daar alleen maar sterker van.''

De leider van de drie man sterke VVD-delegatie binnen de liberale fractie (ALDE) van het Europees Parlement, Hans van Baalen (1960), beschouwt zich vooral als "vooruitgeschoven post'' van het nationale parlement. "Mijn loyaliteit ligt in eerste instantie bij de VVD-fractie in de Tweede Kamer. De ALDE is slechts een hulpmiddel.'' Met deze uitspraak maakt hij meteen ook duidelijk dat de politieke voorman van de ALDE, de Belgische oud-premier Guy Verhofstadt, niet op steun van de VVD hoeft te rekenen bij eventuele federalistische plannen.

Van Baalen, een van de vele nieuwkomers in de Europese parlementaire arena, is voorstander van een ander systeem voor de keuze van de Parlements-voorzitter. Hij wil af van fractiediscipline en is voorstander van een eigen campagne van de kandidaten. "Dan weet je tenminste waar zij voor staan.'' Dat gezegd hebbende, is hij bepaald niet ontevreden met de Pool Jerzy Buzek als nieuwe voorzitter. "Het is een man van grote kwaliteiten en het is goed dat hij afkomstig is uit de nieuwe lidstaten.''

Veel minder lovend is hij over de huidige Commissievoorzitter Barroso, die door de Europese Raad is voorgedragen voor een tweede termijn. Van Baalen noemt Barroso "geen geslaagd voorzitter'' en ziet vooralsnog weinig reden om hem te steunen. Alleen als de Portugees zich hard maakt voor een Europees toezichthouder voor de financiële markten, zich inspant voor meer marktwerking  en een gedegen Europees herstelplan produceert, is zijn fractie bereid voor Barroso te stemmen.

Ook Van Baalen constateert dat het eurosceptische deel van het Europees Parlement groter is geworden. Hij vindt dat niet erg want "dan wordt de bevolking tenminste serieus genomen''. Hij ziet ook meer oud-ministers en -premiers tussen de parlementariërs. Dat alles zal volgens hem leiden tot een grotere motivatie om zich te profileren. Het bedrijf wordt politieker en Europa is niet meer vanzelfsprekend de enig juiste keuze, stelt hij.

Net als de meeste Nederlandse delegaties heeft ook de VVD geen behoefte de PVV te isoleren. De partijleden zijn democratisch gekozen en hebben net als iedere Europarlementariër rechten. Hij wil de PVV pragmatisch tegemoet treden, maar hoopt wel dat de partij verder komt dan alleen verklaringen afleggen.

Sophie in 't Veld (1963) behoort tot de oudgedienden binnen het Nederlandse contingent. De D66-delegatie die drie zetels wist te bemachtigen, zit samen met de VVD in de Europese Liberale en Democratische Partij (ALDE).

Hoewel haar partij het uitstekend heeft gedaan in de verkiezingen, is zij bang dat er nu geen meerderheid meer bestaat voor een sociaal-liberale aanpak van ethische en sociale vraagstukken. "Dat is treurig'', stelt zij, "maar de keerzijde is wel dat alles veel politieker wordt. Dat is goed, want dan is er minder kans op waterige compromissen, waar iedereen wel iets van zijn gading kan vinden.'' Ook zij is niet van plan de PVV uit de weg te gaan, integendeel. "Wij zullen elke gelegenheid aangrijpen om de PVV tot een inhoudelijk debat te dwingen en te voorkomen dat zij er alleen een mediashow van maken.''

In 't Veld behoort tot de voorstanders van een geloofwaardige Europese integratie. Zij moet niets hebben van "geknutselde oplossingen'' voor de grote problemen die Europa de baas moet zien te worden. En dat betekent in haar ogen waar nodig een duidelijker overdracht van nationale bevoegdheden. "Er is nu nog veel te veel sprake van angst en hypocrisie rond het inleveren van soevereiniteit. Alleen als Europa zaken daadwerkelijk kan afdwingen, kunnen grote problemen worden overwonnen.'' Zij loopt dan ook niet erg warm voor de herbenoeming van commissievoorzitter Barroso. "Hij vertegenwoordigt het enige orgaan dat initiatiefrecht heeft voor Europese regelgeving. Maar hij heeft geen plan, dat vind ik pas bizar.''

Voor Judith Sargentini (1974) is het de eerste kennismaking met de Europese politiek. De fractie van GroenLinks sleepte drie zetels in de wacht en vond onderdak bij de Groenen/Europese Vrije Alliantie, geleid door de spraakmakende Europarlementariër Daniel Cohn-Bendit.

Ook Sargentini verwacht dat het voor links lastiger wordt om hun plannen gestalte te geven. "De Groenen hebben weliswaar gewonnen, maar de sociaaldemocraten hebben flink verloren. Per saldo is het parlement toch iets naar rechts opgeschoven.'' Maar de winst van de Groenen sterkt haar in de overtuiging dat de 'Green Deal', het programma voor een duurzame samenleving, goed is aangeslagen bij de burger en dat er kansen liggen om onderdelen te verwezenlijken.

Over de omgang met haar collega's van de PVV is niets afgesproken binnen de fractie. Maar zij verwacht weinig gecoördineerde acties van de partij en denkt niet dat zij ergens een meerderheid voor zullen krijgen. De stevige teksten van de PVV zijn volgens haar uiteindelijk niet meer dan theater bestemd voor de achterban in Nederland.

Dennis de Jong (1955) is de nieuwe voerman van de tweekoppige delegatie van de SP in de fractie van Europees Unitair Links/Noords Groen Links (GUE/NGL). Een van zijn belangrijkste opdrachten is het zo snel mogelijk opsporen van de Europese wetgeving in de dop en dat vertalen naar de eventuele (sociale) gevolgen voor Nederland. "De SP wil vooral meer zicht krijgen op de werkzaamheden van de comités van experts. Die clubjes hebben veel invloed op het embryonale stadium van Europese wetgeving, maar werken hoofdzakelijk achter de coulissen."

De verrechtsing van het Europees Parlement maakt het echter voor de vertegenwoordigers uit de linker hoek lastiger om invloedrijke posities te bemachten. "Er moet harder voor worden gevochten, maar we zijn er tot nu toe niet al te slecht vanaf gekomen."

Hij wil er met zijn Europese fractie alles aan doen om meer marktwerking te voorkomen. De SP is dan ook fel gekant tegen het Verdrag van Lissabon en steunt actief de nee-campagne in Ierland, waar in oktober een tweede referendum wordt gehouden. "De ja-campagne wordt financieel al genoeg gesteund vanuit Brussel," aldus De Jong. Ook De Jong is niet van plan de PVV te negeren. "Maar veel zal afhangen van hoe de partij zich ontwikkelt. Die acht zinnen van ze ken ik nu inmiddels wel. Maar ze maken het zichzelf niet gemakkelijk door als niet-ingeschrevenen door het leven te gaan. Dan maak je jezelf wel erg klein."

Peter van Dalen (1958) van de ChristenUnie maakt als eenmansfractie deel uit van de Europese Conservatieven en Hervormers (ECR). Hij moest afscheid nemen van zijn collega van de SGP, Bas Belder, die vanwege het vrouwenstandpunt van zijn partij niet welkom was bij de conservatieven.

Het Parlement in de nieuwe samenstelling straalt veel meer Eurorealisme uit, meent Van Dalen. "Er is een meer kritische houding tegen meer Europa, maar een constructieve houding tegenover Europese samenwerking op een aantal terreinen.''

Van Dalen is een van de weinigen die een positieve kijk heeft op het functioneren van Commissievoorzitter Barroso. "Hij heeft de afgelopen jaren veel oog gehad voor de wensen van de afzonderlijke lidstaten en heeft ook serieuze pogingen gedaan om de financiële crisis te bezweren.'' De ChristenUnie zal een herbenoeming van Barroso dan ook steunen.

Minder te spreken is hij over het handjeklap van de twee grote fracties bij de benoeming van de voorzitter van het Europees Parlement. Hoewel hij de keuze van de EVP-kandidaat, de Pool Jerzy Buzek, verwelkomt, vindt hij het merkwaardig dat de socialisten ondanks het forse electorale verlies een kandidaat voor de tweede termijn van het voorzitterschap mogen leveren.

Van Dalen is afstandelijker dan de meeste van zijn andere Nederlandse collega's waar het gaat om de omgang met de PVV. Hij verwacht niet dat zijn fractie met extreme partijen zoals de PVV zal willen samenwerken. Hij is overigens blij dat de PVV ervoor gekozen heeft als niet-ingeschrevene door het leven te gaan. "Daarmee zet de partij zich totaal in de marge. Ze mogen wat zeggen en ze mogen stemmen, maar dat is ook alles.''

Bas Belder (1946) kreeg na de verkiezingen een teleurstelling te incasseren. Hij bleek niet welkom bij de Europese fractie van Conservatieven en Hervormers, waar hij graag samen met Van Dalen van de ChristenUnie een Nederlandse delegatie had willen vormen. Het vrouwenstandpunt van zijn partij bleek onverenigbaar met die van de Britse conservatieven, die het grootste deel van de fractie uitmaken.

Belder verhuisde noodgedwongen naar de fractie van Europa voor Vrijheid en Democratie, die eurosceptische partijen als de Lega Nord en de Britse Onafhankelijkheidspartij onderdak biedt. Ondanks dat hij nu op zichzelf is teruggeworpen, blijft hij de toekomst zonnig inzien.  Alleen de werkdruk zal behoorlijk toenemen, verwacht hij.

Hij hekelt de achterkamertjespolitiek van de grote fracties. Het stuivertje wisselen bij het voorzitterschap van het Parlement tussen EVP en socialisten staat veraf van wat de burger van het EP verwacht. Bovendien ziet hij nog steeds veel euroforie om zich heen. Het zal de kloof tussen Europa en de burger alleen maar groter maken, vreest hij. Belder verwerpt overigens kritiek als zou zijn fractie weinig van Europa moet hebben. "Wij zijn constructief, niet eurosceptisch.''

• De 26 Nederlandse leden in alfabetische volgorde
• De 26 Nederlandse leden per fractie
• De 26 Nederlandse leden per commissie