Ga naar de inhoud

Cookiebeleid van het Informatiebureau van het Europees Parlement in Nederland:

wij gebruiken cookies om de gebruiksvriendelijkheid van onze site te verbeteren. Wij gebruiken ze niet om persoonlijke gegevens te verzamelen, maar alleen voor statistische doeleinden (door middel van Google Analytics).

Akkoord
 
 
Brieven
Brieven en vragen
 

Veelgestelde vragen

 

Hoeveel leden telt het EP?

Op dit moment telt het Europees Parlement 751 leden uit de 28 lidstaten van de Europese Unie: dat lijkt veel, zeker voor Nederlanders, die gewend zijn aan een Tweede Kamer van 150 leden. Maar laten we niet vergeten dat de grote landen, zoals Duitsland en Italië, die zelf parlementen hebben met meer dan 600 leden, hier niet zo van opkijken. Trouwens, wil je ook de kleinere landen in de EU een redelijke vertegenwoordiging geven in het EP, dan kom je al gauw op aantallen in deze orde van grootte.

Mag het EP zelf wetsvoorstellen indienen?

Nee, het zg. recht van initiatief (zoals de Tweede Kamer dat heeft) heeft het EP niet. In de Europese verdragen staat dat de Europese Commissie het "exclusieve initiatiefrecht" heeft, wat inhoudt dat alleen de Commissie wetgevingsvoorstellen mag indienen. Natuurlijk mag het EP wel te allen tijde aan de Commissie verzoeken met wetgevingsvoorstellen te komen, maar daartoe dwingen kan het de Commissie niet.

Hoeveel macht heeft het EP?

Om te beginnen heeft het EP recht van medebeslissing (samen met de Raad van ministers) op tal van wetgevingsterreinen: milieu, transport, consumentenbescherming enz. Daarnaast heeft het EP een belangrijke inbreng bij de goedkeuring van de jaarlijkse begroting en in het uiterste geval zelfs het recht de begroting te verwerpen. Verder heeft het EP het laatste woord bij de uitbreiding: een land kan pas tot de Europese Unie toetreden nadat het EP daarmee heeft ingestemd. En ook voor de benoeming van de Commissievoorzitter en de overige leden van de Commissie is de instemming van het Europees Parlement vereist. In lijn hiermee heeft het EP ook de mogelijkheid om -in geval van een diepgaand verschil van inzicht- een motie van wantrouwen tegen de Commissie (als geheel, niet tegen individuele commissarissen) uit te spreken.

Waarop is het zetelaantal per land gebaseerd?

Op het inwonertal, m.a.w hoe groter de bevolking, hoe groter de delegatie in het EP. Duitsland is met 80 miljoen inwoners de grootste lidstaat en heeft 99 leden in het EP. Nederland heeft 26 leden (op een bevolking van ruim 16 miljoen inwoners) en de 10 miljoen Belgen worden vertegenwoordigd door 22 Europarlementariërs. Hoewel het bevolkingsaantal maatgevend is voor het aantal leden in het EP, wordt de verdeelsleutel wel degressief toegepast, wat inhoudt dat de kleinere landen naar verhouding beter zijn vertegenwoordigd dan de grote lidstaten.

Hoe wordt de Voorzitter van het EP gekozen?

De Voorzitter van het EP wordt gekozen door de EP-leden zelf en wel uit hun midden. Ieder lid mag zich kandidaat stellen en de kandidaat die na een aantal stemrondes de absolute meerderheid haalt, mag zich voor tweeënhalf jaar voorzitter noemen. Dus tijdens het vijfjarige mandaat van het EP wordt twee keer een voorzitter gekozen: de eerste keer direct na de verkiezingen, de tweede keer halverwege het mandaat. Met deze "wisseling van de wacht" wordt voorkomen dat een vertegenwoordiger van één partij en één lidstaat gedurende het hele mandaat voorzitter blijft. Op dit moment is de Duitse sociaal-democraat Martin Schulz Voorzitter van het EP.

Hoe worden de leden van het EP gekozen?

De leden van het EP worden één keer in de vijf jaar gekozen bij rechstreekse, algemene verkiezingen. De laatste verkiezingen voor het EP werden gehouden in juni 2009 en de eerstvolgende verkiezingen zijn in 2014.

Mag een Europarlementariër tevens lid zijn van de Tweede Kamer?

Nee, dat is niet meer toegestaan. Tot 1979 - het jaar waarin het Europees Parlement voor het eerst rechtstreeks werd gekozen - waren de leden van het EP afkomstig uit de Eerste en Tweede Kamer en hadden zij een zogenaamd dubbelmandaat: lid van het EP èn lid van de Eerste of Tweede Kamer. Sinds 1979 worden de leden echter rechtstreeks gekozen en sedertdien is ook de figuur van het dubbelmandaat in onbruik geraakt, zeker omdat beide functies vrijwel onmogelijk te combineren zijn. Sinds de Europese verkiezingen van 2004 is het dubbelmandaat bij Besluit van de Raad van de EU niet meer toegestaan, alleen voor het Verenigd Koninkrijk en Ierland werd nog een uitzondering gemaakt tot 2009.

Is er wel eens nagedacht over beperking van het aantal talen?

Commissie vergadering van het Europees Parlement
Commissie vergadering van het Europees Parlement

Nagedacht wel, maar veel verder dan nadenken is het nooit gekomen. Want als je het aantal talen wilt beperken, welke moet je dan laten vallen? Alle kleine talen? Dat zou leiden tot een onevenredige bevoordeling van de grote landen. De meest gesproken talen? Dan zou het Duits de beste papieren hebben, want dat is de meest gesproken taal in de Europese Unie. Maar zeker niet de meest gesproken tweede taal, en daar gaat het per slot van rekening om als je het aantal talen wilt beperken. De meest gesproken tweede taal in de Europese Unie is het Engels. Maar ook het Frans is als traditionele voertaal van de diplomatie niet weg te denken uit de dagelijkse communicatie binnen de Europese instellingen, te meer daar de vestigingsplaatsen van het Europees Parlement veel meer wijzen in de richting van het Frans dan van het Engels. Daar komt bij dat beperking van het aantal talen niet ten goede komt aan de transparantie van de besluitvorming. Immers, de burger mag toch verwachten dat zijn/haar volksvertegenwoordigers debatteren en besluiten nemen in een taal die voor die burger begrijpelijk is?

Kun je als burger een vergadering van het EP bijwonen?

Ja, plenaire zittingen worden altijd gehouden in de grote vergaderzaal ("hemicycle") en daar kunnen burgers vanaf de publieke tribune de vergadering bijwonen. Als u met een groep het EP wilt bezoeken, dient u vooraf contact op te nemen met de Bezoekersdienst, die u alles kan vertellen over vergaderschema's en bezoekmogelijkheden.

Wie mogen er in het EP worden gekozen?

De Nederlandse Kieswet is hier van toepassing: iedere Nederlander die beschikt over het passieve kiesrecht, d.w.z in beginsel eenieder die 18 jaar is of ouder, mag zich verkiesbaar stellen voor het Europees Parlement.

Wordt de Tweede Kamer in de toekomst overbodig gemaakt door het Europees Parlement?

Nee hoor, geen sprake van, net zo min als de gemeenteraden en provinciale staten in hun voortbestaan worden bedreigd door de Tweede Kamer. Elke bestuurslaag vraagt om zijn eigen parlementaire controle: zoals het college van B&W wordt gecontroleerd door de gemeenteraad, en de regering op de vingers wordt gekeken door het nationale parlement, zo houdt het Europees Parlement toezicht op het doen en laten van de Europese instellingen, met name de Commissie en de Raad. En dat zal ook in de toekomst zo blijven.

Zitten de leden in het EP om nationale of om Europese belangen te verdedigen?

Veel EP-leden zitten er met twee zielen in één lichaam. Enerzijds zijn ze gekozen door hun nationale achterban (vaak een provincie of regio) en verwachten de kiezers van hun parlementariër dat hij/zij hun specifieke belangen in het EP verdedigt. Anderzijds zitten de gekozen leden wel in een Europese fractie waar alle deelbelangen tegen elkaar afgewogen en met elkaar verzoend moeten worden. Een Europarlementariër moet dus de blik op Europa gericht houden, zonder daarbij de electorale thuisbasis uit het oog te verliezen.

Zijn de vergaderingen van het EP openbaar?

Ja, de plenaire zittingen van het EP zijn altijd openbaar. Datzelfde geldt in iets mindere mate voor de vergaderingen van de parlementaire commissies: die zijn in beginsel openbaar, tenzij de commissie besluit achter gesloten deuren te vergaderen, wat slechts in zeer uitzonderlijke gevallen voorkomt (bij voorbeeld als er gevoelige persoonlijke dossiers worden behandeld). Fractievergaderingen zijn uiteraard alleen toegankelijk voor de leden van de desbetreffende fractie en de medewerkers.

Door wie worden de kosten van het EP gedragen?

Het Europees Parlement
Het Europees Parlement

Uiteindelijk door de Europese belastingbetaler. Maar wel via de omweg van de EU-begroting. Elke lidstaat draagt namelijk een percentage van zijn BNP bij aan de EU-begroting en uit deze EU-begroting worden de werkingskosten van de instellingen (Commissie, Parlement, Raad, Hof van Justitie enz.) betaald. Zo bedragen deze kosten voor het Parlement ongeveer 1,2% van de totale begroting van de EU, wat neerkomt op 2,5 euro per inwoner van de EU per jaar.

Waarom heeft het EP niet één vaste werkplaats?

Omdat de nationale regeringen van de lidstaten maar niet tot een akkoord kunnen komen over de zgn. zetelkwestie, heeft het EP tot op de dag van vandaag drie verschillende werkplaatsen: Straatsburg (waar de maandelijkse plenaire zittingen worden gehouden), Brussel (waar de fractie- en commissievergaderingen plaatsvinden) en Luxemburg (waar het grootste deel van de ambtelijke diensten is gevestigd). Helaas heeft het Europees Parlement zelf geen zeggenschap in deze kwestie en is zij gebonden aan een besluit terzake van de nationale regeringen.

Wie mogen er gaan stemmen voor het Europees Parlement?

Iedereen die stemgerechtigd is, dus in Nederland geldt dat in beginsel voor iedereen die 18 jaar is of ouder.