Ga naar de inhoud

Cookiebeleid van het Informatiebureau van het Europees Parlement in Nederland:

wij gebruiken cookies om de gebruiksvriendelijkheid van onze site te verbeteren. Wij gebruiken ze niet om persoonlijke gegevens te verzamelen, maar alleen voor statistische doeleinden (door middel van Google Analytics).

Akkoord
 
 
 

Europamiddagen voor studenten Journalistiek

Hoe breng je als journalist de Europese Unie beter onder de aandacht?
De persafdeling van het Informatiebureau organiseert regelmatig Europamiddagen op scholen van Journalistiek door heel Nederland. Het afgelopen jaar namen scholen uit Utrecht, Zwolle en Ede deel aan het programma.

Studenten Journalistiek van diverse opleidingen gaan gedurende het jaar aan de slag met het thema "Europa" tijdens een Europamiddag op de school van journalistiek. Tijdens die middagen wordt een debat gevoerd over het thema Europa en de media en maken de studenten in korte tijd een journaalitem van slechts 1,5 minuut over een actueel Europees onderwerp. De journaalitems worden zoveel mogelijk opgenomen in de tv-studio van de school. De middagen worden verrijkt met de aanwezigheid van Europarlementariërs en (oud-)Brussel-correspondenten als gastsprekers.

Hieronder kunt u een verslag lezen van de Europamiddagen die al plaatsgevonden hebben.

 .
Actie. Reactie. Impact. Illiana Croes over OCTA 2014 - YouTube Luister naar Sonia Carrillo van Calvijn Groene Hart in Barendrecht Actie. Reactie. Impact.
 .
 .

Europamiddag in Zwolle op 8 december 2015

Dinsdagmiddag 8 december organiseerde het Huis van Europa het inmiddels traditionele Europa-debat op Hogeschool Windesheim in Zwolle. Tweedejaarsstudenten Journalistiek gingen er in discussie met EU-watchers en maakten hun eigen televisiejournaal. "Over naar de klimaatconferentie in Parijs. Hoe staat het ervoor?" "Dat is een goede vraag, Boudewijn." Probeer die EU-overschrijdende thema’s uit de actualiteit maar eens samen te vatten in bijdragen van anderhalve minuut. Terrorisme, klimaat, de vluchtelingencrisis. Europese politiek is hot, zelfs buiten verkiezingstijd.
Waar traditionele media hun pijlen vooral richten op de link met de Haagse politiek, zoeken de studenten deze middag een Europese invalshoek. Dat is soms lastig, legt Europaverslaggever Anke Truijen van BNR uit. In welk land moet je zijn om een nieuw verhaal over de vluchtelingenstroom te maken? Waar ligt de ruimte voor zo’n vliegende reporter, wat laat je een correspondent doen en hoe overtuig je de redactie?
Ingelise de Boer van het Huis van Europa houdt de toekomstige journalisten voor dat ook hun oudere collega’s vaak worstelen met de Europese instituties. Ze verwarren het Europarlement nogal eens met de Europese Raad en ze vergeten vaak te melden dat voorbeelden van vreemde regelgeving (recente veiligheidseisen voor kaarsen en kaarshouders) niet door Brussel ingesteld worden maar door politici uit de lidstaten zelf. Voor trivialiteiten die nog ingewikkelder zijn is er de onvolprezen Europa-quiz en ook de beste bijdrage in het vanmiddag wel zeer uiteenlopende EU-journaal wordt beloond.
Van terreurdreiging bij de TU Delft tot aan het Vaticaan, tot de link tussen subsidies en vreemdelingenbeleid. De bijdrage over het op handen zijnde klimaatverdrag is volgens de jury verfrissend. "Het is vijf voor twaalf in klimaatland, Michiel".
Zo sta je via een Zwolse studio ineens in Parijs - waar het volgens de correspondent opmerkelijk warm is - en zo mogen de uiteindelijke winnaars, dankzij hun goede bijdrage over het vluchtelingenprobleem, binnenkort een dagje naar Brussel.

 .

Europamiddag in Ede op 13 november 2015

Radio Europa

Gelukkig kun je op de radio niet zien dat Yoni en Freek eigenlijk voor het verkeerde gebouw staan. Het had de Europese Raad moeten zijn en niet het parlement. Ach, een kniesoor die daar op let in tijden van crisis. Studenten van de Christelijke Hogeschool Ede peilen de stemming in Radio Europa.

Politici mogen dan misschien hoofdpijn krijgen van de vluchtelingencrisis, een zware toetsweek met feestelijke afsluiting op de donderdagavond maakt het voor het handjevol studenten ook niet makkelijk. Op vrijdagochtend in debat gaan met twee gelouterde EU-watchers, georganiseerd door het Huis van Europa. Om daarna de meningen te laten voor wat ze zijn en in de radiostudio over te schakelen naar de feitelijkheden. Het beste radioduo wint een reisje naar Brussel.

Als het debat niet in Ede zou zijn maar elders in Europa dan was de vluchtelingencrisis in een uurtje tijd opgelost. Ruimhartigheid overheerst hier, nadat ex-Europarlementariër Marije Cornelissen (GroenLinks) en buitenlandcommentator Jan van Benthem van het Nederlands Dagblad uitleggen hoe complex de oorzaak van de crisis is.

Het is een mooie herfstdag rond het splinternieuwe schoolgebouw van de Hogeschool Ede.

Geen donderwolkje boven Europa te ontdekken.

Hier heerst een eensgezindheid tussen de debaters waar Europese politici jaloers op zouden zijn. Behalve wanneer het gaat over de maniér van berichtgeving over lastige kwesties. Zou een vast quotum aan Europarlementariërs op televisie helpen? Zouden journalisten zichzelf moeten dwingen om minder Haagse politici in beeld te brengen?

En helpt een referendum over Europese besluitvorming dan weer om meer betrokkenheid te kweken bij de bevolking?

In Radio Europa speculeren de studenten er driftig op los, tussen de fris opgediende feitelijkheden door. In het Verenigd Koninkrijk zit er zo’n volksraadpleging aan te komen, over in de EU blijven of eruit stappen.

"Komt er in Nederland nu ook een referendum, Marnix?"

"Nou, ja, ik denk het wel, want in Frankrijk willen ze het ook want daar wordt Marine Le Pen steeds populairder."

"Dank je voor de deze bijdrage."

 .

Europamiddag in Utrecht op 26 mei 2015

Een beetje vaag nog

Even is de zaal stil. Acht Nederlandse journalisten die meer dan 700 Europarlementariërs in de gaten moeten houden? Dat klinkt als onverwachte werkgelegenheid in barre tijden. ‘Ik bedoel niet dat er allemaal vacatures zijn, ik hoop meer dat jullie het zien als een uitdaging’, zegt de gewezen europarlementariër Jan Mulder (VVD). ‘Als je straks freelancer wordt betekent het wel dat Brussel kansen biedt’, vult verslaggever Anke Truijen (BNR radio) hem aan.

Eén studente steekt spontaan haar hand op, als de goed gevulde collegezaal op de Utrechtse Hogeschool door de debatleider van Bureau Spraakwater gevraagd wordt wie een baan als correspondent in Brussel ambieert. Het moge duidelijk zijn, voor studenten Journalistiek is de Europese Unie niet het gedroomde werkterrein.

Noem het een klassiek geval van onbekend dat onbemind maakt. Nog niet zo lang geleden zat Truijen hier ook, om na haar opleiding te kiezen voor een buitenlands avontuur op de Balkan.

Het was de opstap naar een EU correspondentschap nieuwe stijl, met standplaats Amsterdam in plaats van Brussel. Als ze vertelt over haar reizen door de lidstaten klinkt Europa ineens niet zo ambtelijk en abstract meer, maarja, het kost wel wat overtuigingskracht om je eigen redactie enthousiast te maken.

Dit is de week waarin de onlangs herkozen Britse premier Cameron een rondje langs de Europese velden maakt om aan te dringen op hervormingen binnen de EU. Lukt hem dat niet dan zal de roep om een Brexit net zo actueel worden als die Grexit, waar dat handjevol Nederlandse journalisten z’n handen dan weer vol aan heeft. Om over de toestroom van bootvluchtelingen nog maar te zwijgen, of sancties tegen Rusland vanwege de oorlog in Oekraïne. De studenten in Utrecht mogen een greep doen uit de rijkelijk gevulde Europese Nieuwsagenda, om zelf een bijdrage te verzorgen voor een geïmproviseerd EU Journaal.

En dan is Brussel even heel dichtbij. ‘Het is best nog wel vaag wat die Cameron komt doen hoor’, houdt correspondent Esa haar presentator Lisa voor. ‘Ook wat hij zijn collega’s zal voorleggen.’ Dat Engeland een historisch referendum wacht over het lidmaatschap van de Unie klinkt op het einde in een bijzin.

Martijn en Peter behandelen hetzelfde onderwerp, in de televisiestudio die vanmiddag twee werelden aan één tafel zet. Brussel en Hilversum, EU-voor- en tegenstanders.

De correspondent frommelt wat met zijn denkbeeldige oortje, om daarna met een vlammende analyse te komen over de beweegredenen van de Britse premier. Het kan haast niet missen of dit is de winnende bijdrage. Wie weet waar dat dagje Brussel als hoofdprijs nog meer naar smaakt.

 .

Europamiddag in Zwolle op 14 mei 2014

De EU-karavaan in Zwolle

De ene spreker is nog maar net begonnen aan zijn anti-Euro pleidooi wanneer de tegenpartij met vertraging binnenkomt. Ze schuiven aan voor de Europamiddag, georganiseerd door het Informatiebureau van het Europees Parlement en Bureau Spraakwater. De toon is ondertussen al gezet.

Van een Europarlementariër in campagnetijd wordt minstens verwacht dat hij in een uurtje-of-wat de Euro-crisis én het Oekraïne-conflict oplost. 'Herstel, kandidáát-parlementariër', zegt hij. Want de jonge CDA politicus Sebastiaan den Bak heeft meer voorkeursstemmen nodig dan er hier studenten zijn, op de opleiding Journalistiek van Windesheim.

Het is een mooie vuurdoop, de studenten leggen hem het vuur aan de schenen tijdens het debat.

Wat heeft Europa eigenlijk voor actie ondernomen toen Rusland de Krim aan het annexeren was? Waar willen we eigenlijk de grenzen trekken, wat moet straks EU heten en wat niet?

Volgens buitenlandcommentator Jan van Benthem van het Nederlands Dagblad moeten de collega's van Den Bak veel meer daadkracht tonen in deze weerbarstige tijden. Die EU-regeringsleiders hadden volgens hem direct op het vliegtuig naar Moskou moeten stappen. Hogeschool-diplomatie bedrijven met Poetin. Want de huidige EU is een opgetuigd samenwerkingsverband tussen Parijs en Berlijn, zo stelt hij.

EU-journaal
Na het verbale vuurwerk gaan de studenten aan de slag, de journalist van de toekomst wil immers Europa voortvarend en ambitieus kunnen verslaan. Tijdens het debat werd een vaste EU-rubriek op televisie geopperd, dat zou een goed begin zijn. Zo kunnen de studenten alvast beoordelen of de Europese arena écht leuk is. Vanmiddag blikken ze vooruit op de verkiezingsdag tijdens een geïmproviseerd EU-journaal. In de Zwolse televisiestudio is Europa ineens heel dichtbij.

De jeugdwerkloosheid, het Italiaanse immigratiebeleid, zelfs de omstreden drie procentnorm komt voorbij. Fleur en Ella rekenen de kiezer alvast voor dat een anti-Europese fractie met de PVV en het Franse Front National het nooit zal redden. Maar het zijn Jeanet en Geert die de geheel verzorgde excursie naar Brussel winnen. Met dank aan hun treffende omschrijving dat onze aanstaande CDA-Europarlementariër als dertiger nog thuis zou wonen als hij een Spanjaard geweest was in deze euro crisis.

Den Bak is ondertussen alweer vertrokken, op jacht naar voorkeursstemmen.

 .

Europamiddag in Utrecht op 13 mei 2014

De EU-karavaan in Utrecht

Waren dit nou aanstaande kiezers of toekomstige journalisten? Er is geen tijd te verliezen. Op de Hogeschool van Utrecht is de grootste collegezaal gereserveerd voor alle toehoorders... want in campagnetijd wil iederéén iets met Europa.

Het Informatiebureau van het Europees Parlement organiseert samen met Bureau Spraakwater en de School voor Journalistiek een EU-debat, met gasten die deze dagen een driedubbele agenda afwerken: Europarlementariër Judith Sargentini en EU-verslaggever Anke Truijen van radiozender BNR. Ze melden zich met een flinke dosis energie, met tassen vol GroenLinks-folders of een gele plopkap voor het interview dat straks volgt. Ondertussen krijgen de eerstejaars studenten uitgelegd waar dat ene Europa eigenlijk ooit voor bedoeld was. Een verhaal over oorlog en vrede, niet over méér of minder EU.

In een poging het theoretische deel wat visueler te maken projecteert de docent foto's van slapende Europarlementariërs. 'Daar gaan we weer', onderbreekt een felle Sargentini haar verhaal. 'Europa als cliché. Altijd weer dezelfde plaatjes.' Een plaatje dat in dit geval nog van het Italiaanse Parlement blijkt te zijn ook! Ze is hier om het tegendeel te bewijzen, een vrouw met een missie. En dat moet ook wel, want GroenLinks scoort voor deze zaal beter dan in de huidige peilingen.

Gaat het over de crisis in Oekraïne, dan zou het volgens haar vooral moeten gaan over een Europese energiepolitiek, om Europa minder afhankelijk te maken van Russisch gas. Anke Truijen beaamt dat het vaak lastig is om de agenda van EU-politici goed uit te leggen. Zeker in haar rol als EU-correspondent-nieuwe-stijl. Nederlandse media zoeken tegenwoordig meer verhalen buiten Brussel, waarbij het niet draait om de beleidsmakers, maar juist om de gevolgen van hun regelgeving.

Dat betekent veel reizen maar minder aanwezig zijn rondom zittingen van het parlement of de commissie, minder informele contacten ook dus die een journalist aan nieuws kunnen helpen.

Wie droomt er in deze zaal trouwens van zo'n baan, EU-correspondent? Er volgen slechts enkele vingers. De studenten willen graag eerst weten wat het allemaal inhoudt, voor ze massaal naar Brussel trekken. Gelukkig worden ze tijdens de campagnedagen op hun wenken bediend.

 .

Europamiddag in Utrecht op 12 maart 2014

Onze man in Brussel in Utrecht

Voor een vorige generatie studenten was hij de oercorrespondent: Paul Sneijder. De man in Brussel die op immer rustige toon de EU nader verklaarde. Op de Utrechtse School voor Journalistiek presenteerde hij zich als kandidaat-Europarlementariër, nieuwkomer op het toneel waar hij jarenlang verslag van deed.
En misschien diende zich ook zijn opvolger wel aan, dezelfde middag. Na een stevig debat, georganiseerd door het Huis van Europa en Bureau Spraakwater, streden de studenten om de nalatenschap van Sneijder.


Journaal Europa

De regie telt af. Presentator Alexander tegen correspondent Kay: 'zeg, hoe gaat het daar?'
Leg het maar eens uit in 90 seconden, wat de rol van de EU in de Oekraïense crisis is.
Het decor van de televisiestudio op de Hogeschool van Utrecht is deze middag omgedoopt tot een Journaaluitzending, er is maar een beetje fantasie voor nodig. Paul Sneijder heeft de gelegenheidscorrespondenten zo even nog wat tips meegegeven. "Besef dat zo'n gesprekje allerminst spontaan is. Dus zorg ervoor dat de presentator niet te domme vragen stelt. Maar ook niet te slimme, want dan sta je met je mond vol tanden."
Na jarenlang het nieuws vanuit Brussel en Washington verslagen te hebben geeft Sneijder tegenwoordig communicatie adviezen. En hij loopt zich dus warm voor een zetel in het Europees Parlement. 'Als je zolang bericht hebt over het spel wil je er ook weleens deel vanuit maken.'
En dus ging hij onlangs folderen in zijn eigen Haagse Laakkwartier, in het kielzog van PvdA leider Samson. Op zoek naar de kiezer die altijd zijn kijker was.

 .

Europamiddag in Den Haag op 10 maart 2014

Niet sexy, maar sec

Buiten is de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen nog bezig maar binnen barst de Europese verkiezingsstrijd alvast los. Het Haagse Huis van Europa is er de aangewezen plek voor. Mediastudenten van de Hogeschool van Amsterdam gaan in debat met Maarten Smit, kandidaat Europarlementariër voor de VVD.
Maarten heeft geen beloftes of panklare oplossingen meegebracht, over wat Europa voor ze gaat doen. Geen verkiezingspraatje voor deze studenten. Wel een minicollege over de Krim; het conflict op het Oekraïense schiereiland als ultieme test voor de internationale daadkracht van de EU.
Wie weet trouwens waar dat schiereiland ligt? Dat valt alvast niet tegen. Vrijwel iedereen zo blijkt. Maar vraag ze niet waar die Russen nu op uit zijn, dat is stof voor topdiplomaten.


Saai, alleen op het eerste gezicht

Een half uurtje in het debat roept iemand vanaf de achterste rij: 'laat ik eerlijk zijn, het is best saai allemaal.'
Maarten laat zich niet uit het veld slaan. Hij had gewaarschuwd. Europa écht uitleggen kost tijd. Ingelise de Boer, die hier werkt als persattaché voor het Europees Parlement, had het ook al gezegd: je moet vooral niet tevéél willen uitleggen over wat de EU precies doet. Mensen willen geen verhalen over procedures en wetgeving, al helemaal niet als het bijvoorbeeld op ons financiële stelsel aankomt.
Saai wordt het niet als de rollen omgekeerd zijn. Als niet Europa gevraagd wordt met een oplossing te komen voor het conflict op de Krim, maar de tweedejaars studenten zelf. Of zich hier vrijwilligers melden voor de militaire dienst, mocht het escaleren? Dat is net als vragen om vingers opsteken voor wie een correspondentschap in Brussel ambieert als ultieme uitdaging. Het antwoord is duidelijk, vrijwel niemand.
Europa is niet sexy nee, maar sec, stelt de aanstaande Europarlementariër al even droogjes. Het is wat het is: 'makkelijker dan dit kan ik het ook niet maken.' Dat begint al te lijken op een verkiezingsslogan. En het anti-Europese sentiment lijkt in deze zaal voorlopig gesmoord. Het zou weleens een hete verkiezingsstrijd kunnen worden deze lente.

 .

Europamiddag in Zwolle op 16 december 2013

Europa hoeft helemaal niet leuk te zijn

De peiling laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Eén student journalistiek lijkt het wel wat, Europa-correspondent worden. Eentje. De rest van de zaal moet er niet aan denken. Liever iets met sport later, of bij de televisie. Zo begint het debat. De Europamiddag op Windesheim in Zwolle, georganiseerd door Bureau Spraakwater en het Informatiebureau van het Europees Parlement. En niet te vergeten door de onverzettelijke docent Menze Poortman, die voor de derde keer in een jaar tracht zijn studenten warm te krijgen voor zo'n sessie.

Debatten over Europa, vaak draaien ze uit op een woordenstrijd tussen voor- en tegenstanders.

Alsof die keuze nog gemaakt moet worden, alsof Brussel een dumpzaak is voor allerhande meningen over impopulaire zaken. Maar niet vanmiddag.

Politiek journalist Koos van Houdt houdt zijn publiek een spiegel voor na de eerste negatieve stemming. 'Hou eens op met de vraag of Europa leuk moet zijn!' Het zou volgens hem over de relevantie van de EU moeten gaan, niet over de vraag of je er vóór of er tegen bent.

'Je bent toch geen journalist geworden om de wereld leuker te maken?'

Even is de zaal stil. Zo zien tweedejaars studenten eruit die hun moment van twijfel beleven.

Ze zoeken naar weerwoord. De school! Eigenlijk hebben ze nog nooit iets over Europa geleerd, zeker niet op de middelbare school. De vragensteller realiseert zich hardop dat hij nog nooit heeft nagedacht over zoiets als de EU. Waarom zou hij. Het verweer van docent Menze: 'aan mij ligt het niet!'

Of iemand hier het gevoel heeft Europeaan te zijn? Alleen de politieke journalist meldt zich. Hij is in twintig jaar een pleitbezorger geworden. 'Moeten wij als toekomstige journalisten dan promotie voor Europa gaan maken?', vraagt een studente. Vanaf nu gaat het niet meer over voor of tegen zijn. Wel over méér of minder EU op de Nederlandse televisie. Over de journalist als opvoeder.

Dan is het tijd voor een praktijkoefening: een actueel Europees dossier uitleggen in anderhalve minuut televisie. De Zwolse studio is een uur lang Brussel en het NOS Journaal in één.

Voor even is de bankenunie trending topic in de studiegangen.

Het groepje van Roelande wint. Toeval of niet, ze was die enige studente die dat correspondentschap een droombaan noemde.

De docent glundert. Voldoening is vaak een kwestie van lange adem.

 .

Europamiddag in Utrecht op 15 mei 2013

Europa in de spotlight

Het Informatiebureau van het Europees Parlement in Den Haag en Bureau Spraakwater organiseerden samen een reeks EU-middagen. De voorlopig laatste in de reeks was op de tweede masterclass Europa op Hogeschool Utrecht. Europa beter verkopen? Studenten Journalistiek namen de proef op de som.

Nog nooit was Europa zo spannend als in de televisiestudio van de Utrechtse Hogeschool. De lampen gaan aan, de regisseur regelt zijn laatste instellingen. Een medestudent telt af. Binnen enkele ogenblikken zullen drie televisiecamera's genadeloos vastleggen wat deze derde- en vierdejaars studenten te melden hebben over de Europese actualiteit. Nooit hebben ze kunnen vermoeden dat ze zouden zweten op een Frans-Duits plan over jeugdwerkloosheid. Dat ze zullen dromen vannacht over de drie-procentnorm. Hoe zouden ze het hebben gezegd als ze écht live voor het Paul-Henri Spaakgebouw in Brussel hadden gestaan?

Amper een uur eerder heeft oud-Europarlementariër Cees Bremmer (CDA) de studenten uitgedaagd: wedden dat ze geen enkele Nederlandse Europarlementariër kunnen noemen? Het bleef inderdaad even stil. Aarzelend werd een PVV-politicus genoemd, maar die bleek alweer vertrokken uit het door hem verfoeide Brussel. Een anti-Europese boodschap blijft blijkbaar langer hangen dan al het andere. Maar dat Europa de fabriek is van het merendeel van onze wetgeving en dat Europese politici er vaak harder werken dan hun Haagse voorbeelden, dat is voor de studenten in Utrecht geen punt van discussie meer.

Ze lijken het ook prima te vinden dat de EU meer zeggenschap krijgt. Al is het lastig uit te leggen waarom, zo blijkt tijdens het debat. Gretiger reageren de aanstormende journalisten op de vraag aan wie het eigenlijk ligt. Waarom blijft Europa zo vaak onderbelicht, komt dat door de media of door de politici zelf? Als er een Europa Vandaag zou bestaan dan zouden deze nieuwsvreters best kijken, er zelfs stage willen lopen. Het format van De Wereld Draait Door, dat zouden ze nog liever zien. Dan hoeft de kijker niet te wachten tot het weer eens verkiezingstijd is.

Cees Bremmer zal in Straatsburg of Brussel nog nooit zo vaak aangeklampt zijn door journalisten als vanmiddag. Hij is één van de bronnen die de studenten helpt met het geven van achtergronden bij de actualiteit rond de crisis. Hoe moet je uitleggen waarom de Franse president wil scoren met een Europees plan rond de jeugdwerkloosheid? En waarom wil Nederland niet voldoen aan regels die het zelf aan andere landen wil opleggen?

De climax vormde de afsluiting van de middag: een live kruisgesprek, geregistreerd door lopende camera’s. Als beste kwamen Rianne en Chris uit de verf, en met hun nagespeelde Journaalgesprek winnen zij een dagje Brussel:
Duizend miljard loopt de EU mis aan belastinggeld, wist de kijker dat wel?
Over naar Chris.
'Maar welke maatregelen kunnen we dan verwachten van de commissie?'
Een grensoverschrijdende spaarder zou bij de crosstalk misschien wel even op het puntje van z'n stoel gezeten hebben. Utrecht is even Hilversum en Brussel tegelijk. Een kweekvijver voor de dappere journalist vooral, die het nog één keer uitleggen zal. Terug naar de studio.

 .

Europamiddag in Zwolle op 13 mei 2013

Spoedcursus Europa


De Europese Unie zal niet hun favoriete online-zoekterm zijn. Toch blijken tweedejaars studenten Journalistiek van de Hogeschool Windesheim zich in een paar uur behoorlijk te kunnen verdiepen in actuele Brusselse kwesties.

De gast van vanmiddag in Zwolle biecht al vrij snel op dat híj er minstens een jaar voor nodig had, misschien wel drie eigenlijk. Zolang duurde het voordat Europarlementariër Thijs Berman het Europese spel in z'n vingers kreeg als nieuwkomer. Voor die tijd was hij zelf journalist, die als correspondent gewend was om ver-van-je-bed nieuws op te dienen aan zijn Nederlandse luisteraars. Die moeilijke Europese dossiers konden er nog wel bij. Tot hij zich inmiddels tien jaar geleden omschoolde tot politicus. Bij de laatste verkiezingen voor het Europees Parlement werd hij zelfs PvdA-lijstaanvoerder. Of die studenten nu een correspondentschap in Brussel moeten ambiëren, of liever misschien een carrière als europarlementariër, dat zijn lastige vragen. Laat de nieuwkomers om te beginnen eens leren hun verhaal met passie te verkopen, stelt Berman uitdagend.

Het Informatiebureau van het Europees Parlement organiseert samen met Bureau Spraakwater een reeks themamiddagen voor aanstaande journalisten. Als die discussiëren over de toekomst van Europa klinken er ineens andere geluiden dan we doorgaans horen vanuit Den Haag. Ook lukt het ze verrassend snel de meest ingewikkelde dossiers te presenteren in een nagebootst kruisgesprek in hun eigen televisiestudio op Windesheim. De correspondent staat dan niet in Straatsburg of Brussel, maar even in Zwolle. En die praat niet alleen over de gevolgen voor Nederland, maar zet direct een Europese bril op. De studenten leggen elkaar uit waarom Nederland een Europees belastingparadijs geworden is, hoe het zit met het Frans-Duitse plan om de jeugdwerkloosheid te bestrijden. Of wat er ook alweer was met die drie-procentnorm. Bovendien debatteren ze over het belang van de EU en de rol van de Nederlandse journalistiek. Eerst aarzelend, daarna vol overgave.

'Het is prima dat Europa meer te zeggen krijgt. Een Verenigde Staten van Europa? Lijkt me een prima oplossing', zo probeert de ene student de andere een oplossing voor de financiële crisis aan te dragen. Oude gevoeligheden over nationale sentimenten spelen hier nauwelijks een rol. En die angst om je eigen identiteit in te leveren voor iets onbekends wordt inderdaad sterk overdreven, vult de Europarlementariër aan. Die nationale culturen zijn sterk genoeg om de EU te overleven.

En nee, zegt Berman, de studenten hoeven van hem niet te verwachten dat hij extreme standpunten gaat vertolken om maar wat meer media belangstelling te krijgen.
'Ik zie u nooit op televisie!' daagt een student hem uit. 'Maar ik schreeuw ook niet zo hard!', pareert de politicus. Een balans vinden tussen het energievretende politieke ambachtswerk, om dan af en toe ook het Journaal eens te halen. Best lastig, verzucht hij. Dan kaatst hij de bal terug naar zijn mogelijke opvolgers.

Hoe hard gaan zij eigenlijk straks op redactie roepen dat er wél een reportage over een Europees onderwerp in de uitzending moet? Het is niet alleen een uitdaging om de EU toegankelijk en fris in beeld te brengen. De twee-punt-nul journalist (nieuwe stijl) moet ook op zijn of haar eigen redactie de beste debater zijn om nog ruimte te krijgen voor iets Europees.

Itse en Max zijn alvast geslaagd in het afsluitende gedeelte, ze leggen in hun presentatie uit waarom Nederland van Brussel extra tijd krijgt om het begrotingstekort binnen de drie procent te houden. Zij winnen er een reisje naar het Europees Parlement mee. Minstens een dag lang mogen ze er net zo verbaasd rondlopen als Thijs Berman destijds.

 .

Europamiddag in Amsterdam op 4 maart 2013

De EU en de journalist, als ze maar geen verkering krijgen...

Hoe goed is de relatie tussen journalisten en politici in Europa? Hebben ze een gemeenschappelijk belang om de EU beter op de kaart te zetten? Geen betere plek voor zo'n discussie dan het Huis van Europa in Den Haag waar het Informatiebureau van het Europees Parlement in Nederland samen met Bureau Spraakwater een studentendebat organiseerde.

Het debat voor studenten Journalistiek van de Amsterdamse Hogeschool begint wat aarzelend. Dwing jezelf op maandagochtend maar eens hardop een mening over de EU te vormen. Helemaal als tussen de kritische toehoorders niet alleen je medestudenten, maar ook een ervaren Europa-correspondent en een doorgewinterde Europarlementariër zitten.

Of er studenten in de zaal zijn die dromen van een baan als correspondent in Brussel? Nog meer aarzeling. Tot de politicus de knuppel in het hoenderhok gooit. CDA Europarlementariër Wim van de Camp heeft bijna dertig jaar ervaring als volksvertegenwoordiger en zoekt altíjd het debat. Met een grijns: 'of u het nu leuk vindt of niet, u gaat allemáál iets met Europa doen!' Moet Europa dus als verplicht onderdeel worden van elke journalistieke opleiding? 'Dat is een absurde stelling. Op élke school moet je er iets over leren. En anders moeten ze sluiten', voegt hij er quasi-dreigend aan toe. Weer zijn de studenten even stil.

Dan besluiten de studenten dat een collectief vragenvuur richting de immer opgewekte Europarlementariër de beste tegenaanval is. Zo zijn beide partijen in hun element. 'De pers is zijn beste vriend', grapt de politicus nog. 'Het is een twee-éénheid. Maar het moet een gezonde band blijven. Ze mogen geen verkering krijgen.'

Ligt het aan de journalistiek of aan politici zelf, dat Europa er vaak zo bekaaid vanaf komt in de media? Hans Gertsen heeft de vraag vaker gehoord. Jarenlang was hij de EU-correspondent voor de inmiddels opgeheven persdienst GPD, hofleverancier voor de regionale kranten. Volgens hem slagen beide partijen er niet in het goede nieuws over Europa in de krant te krijgen. Dat geen land zoveel verdient aan de EU als Nederland bijvoorbeeld. En dat de lidstaten zélf aandringen op het overdragen van hun wetgeving naar Brussel. Het is moeilijk zulke nuances in de krant te krijgen. In zijn tijd zat de Brusselse perszaal twee keer zo vol als nu, terwijl Europa nog nooit zo centraal stond.

De studenten beginnen zich te roeren, misschien moeten ze zich eens heroriënteren.
Waar kunnen ze met een Erasmus-beurs eigenlijk overal naartoe? In Brussel de meest strategische plek of toch Duitsland? Maar Europa als lesstof op de basisschool, daar is vanochtend geen meerderheid voor te vinden. Nederland leren begrijpen is al complex genoeg. De prijswinnaar van het debat heeft wellicht een oplossing. Hij wint een geheel verzorgd uitje naar het Europees Parlement met zijn spontaan bedachte slogan: 'opheffen, dat Nederland.'

 .

Europamiddag in Utrecht op 28 februari 2013

Stuur je opa naar Europa

Gezocht: toekomstige correspondenten Europese Unie. Standplaats: vooralsnog Utrecht. Utrecht? Ja, daar waren studenten Journalistiek van de Hogeschool een middag lang met Europa bezig. Langer dan ze wellicht ooit deden.

De Hogeschool Utrecht organiseert de Europamiddag in samenwerking met Bureau Spraakwater en het Informatiebureau van het Europees Parlement in Den Haag. De Europamiddag begint aanzelend. Bij de vraag: wie van jullie droomt van een baan als correspondent in Brussel of Straatsburg? gaan de vingers bepaald niet massaal de lucht in. Die EU mag dan steeds vaker media-aandacht krijgen, het is voor de studenten nog geen sexy onderwerp. En er is een hoop werk aan de winkel als (aanstaande) journalisten een voortrekkersrol willen spelen om ons de Brusselse bureaucratie beter uit te leggen. Ohja? Is dat wel zo? De meningen zijn verdeeld: of dat eigenlijk wel een journalistieke taak is. En sinds wanneer is het aan de media om reputaties te verbeteren?

Europa in z'n huidige vorm lijkt nog het meest op een klassieke generatiekloof, zo blijkt tijdens de sessie voor tweede- en derdejaarsstudenten. 'Stuur je opa naar Europa', riep voormalig Journaal-hoofdredacteur Hans Laroes, en herinnerde daarmee aan de kreet die bijna een slogan werd een paar jaar geleden. Tweede Kamer-veteraan Wim van de Camp startte een campagne voor het Europees Parlement, met gemengde reacties tot gevolg. 'Met die houding kom je er echt niet', aldus Laroes. Hij gelooft niet dat de EU ooit nog van z'n negatieve imago afkomt bij het grote publiek. Maar daar is zijn veel jongere mede-debater Bas Eickhout (GroenLinks) het niet mee eens. Al zien we volgens Eickhout te vaak het oude Europa aan het woord. 'Het is tijd voor nieuwe gezichten, die Europa beter kunnen verkopen.' 'O ja', voegt hij daar aan toe, 'ook het kennisniveau van de gemiddelde journalist moet eerst eens flink omhoog.'

In zijn periode als Journaal-hoofdredacteur zag Laroes Europa steeds prominenter worden, terwijl de media-aandacht vaak achterbleef. Laat een EU-correspondent maar eens in twee minuten uitleggen wat we gaan merken als Nederland de EU-norm niet haalt door het verwachte begrotingstekort. Dan doen de studenten het helemaal zo slecht nog niet. Het resultaat dat uit de televisiestudio komt is op z'n minst verfrissend. Nee, het heeft inderdaad geen zin zulke berichten sexy te maken. Begrijpelijk volstaat.

Volgens Europarlementariër Eickhout kunnen Pauw en Witteman er nog van leren. Die lieten volgens hem onlangs blijken niet eens te weten dat Herman van Rompuy voorzitter van de Europese Raad is. De studenten kijken zwijgend terug, alsof ze willen zeggen: wie weet dat nou niet? Maar als het lukt om de hypotheekrente-aftrek prominent in het Journaal te krijgen, dan volgt Europa volgens Eickhout vanzelf. Het is een kwestie van geduld. Of zoals één van de studenten hem aanvult: 'welbeschouwd sta ik natuurlijk veel verder van mijn oma af dan van een leeftijdgenoot in Berlijn of Belgrado.'

 .

Europamiddag in Ede op 28 januari 2013

Nederlandse zuinigheid en Belgische patatten.

Ze blijken een prima combinatie om de EU beter te leren begrijpen. De Christelijke Hogeschool Ede verwelkomde op maandag 28 januari een groep Vlaamse studenten voor een driedaagse bijeenkomst over Europa.
Go Europe, go Ede. Behalve een warm onthaal door hun Nederlandse collega-studenten Journalistiek en Communicatie was er voor de gelegenheid een panel van Brusselse deskundigen opgetrommeld. De Hogeschool organiseert de Europamiddag in samenwerking met het Utrechtse Bureau Spraakwater en het Informatiebureau van het Europees Parlement in Den Haag. Het was de aftrap voor een feestelijk uitwisselingsprogramma en een vervolg op vorig jaar, toen de tweede en derdejaarsstudenten naar Mechelen trokken. Een mooie tussenstop trouwens voor wie naar het Europees Parlement in Brussel gaat.
'Wat is jullie favoriete café in Mechelen?' wilde verslaggever Gert-Jan Dennekamp van het NOS Journaal weten. Toen hij een paar jaar terug werkte als EU-correspondent woonde hij zelf in de stad vlak boven Brussel. Het bleef even stil. Net als bij de eerste kennisvragen over zijn complexe werkterrein. Best lastig, inschatten hoeveel inwoners de EU heeft. Of waar dat glazen paleis uit de grote Europaquiz staat.
Maar er was geen tijd voor onwennigheid. Direct na hun reis en het inspecteren van de hotelbedden in Ede moesten de Vlamingen aan de slag met hun Nederlandse medestudenten. Cultuurverschillen binnen al die lidstaten, meestal zijn ze slechts een vorm van koudwatervrees. En nee, grapte docent Ruurd Ubels, ze waren hier niet gekomen voor een evangelisatie programma over Europa.
De deskundigen voelden zich ook niet geroepen om Brussel als instituut te verdedigen. Het circus begrijpen is al een welhaast onmenselijke opgave. Europarlementariër Peter van Dalen (ChristenUnie), persvoorlichter Kees Bos (CDA), Europees lobbyist Esther Kattenberg (Open Doors) en journalist Gert-Jan Dennekamp, ze wilden vooral eens lúisteren naar hun toekomstige opvolgers. Ook al zijn die er nog niet zo zeker van dat daar straks hun werkterrein ligt.

Leer maar eens in anderhalve minuut uitleggen waar de recente Europa-speech van de Britse premier Cameron over ging. Komt er ook in Nederland of België straks een EU-referendum?
En zouden we daar wel zo blij mee zijn?
Zou een dagelijkse nieuwsrubriek over Europa misschien voor meer betrokkenheid en begrip zorgen? Van alle moeilijke vragen was die het snelst beantwoord: alsjeblieft niet. Beperk het tot verkiezingstijd.
Vervolgens lieten de Belgisch/Nederlandse podiumpresentaties na de workshop in Ede zien dat Europa er straks weleens aantrekkelijker zou kunnen uitzien. Een vleugje grensoverschrijdende berichtgeving. Hollandse bluf meets Vlaamse tongval: 'ach, die Europese politiek kan toch nooit zo ingewikkeld zijn als de onze?'
Europa in één beeld vangen. De NOS-verslaggever trok de vergelijking met zijn eigen ijsbaantje in de buurt van Giethoorn, eind januari. Jarenlang zag hij hoe de lokale schaatsvereniging op eigen houtje een toertocht organiseerde. Nu moest de vereniging ineens samenwerken met andere gemeenten, omdat de toestroom na berichten op Twitter en Facebook niet meer in goede banen te leiden was. Het bleef hetzelfde ijs, hetzelfde decor en toch werd alles anders.
Ja, leg dat een Belg maar eens uit.

 .

Europamiddag in Zwolle op 18 december 2012

Op 18 december 2013 hield een groep van zo'n zestig studenten Journalistiek zich bezig met de belangrijkste vraagstukken rond de EU tijdens een Europamiddag, georganiseerd door het Informatiebureau van het Europees Parlement in Nederland.

Onder leiding van Bureau Spraakwater debatteerden de journalisten in spé over berichtgeving uit Europa. Ze deden mee aan een workshop over EU-verslaggeving en werden daarin begeleid door Nederlandse ervaringsdeskundigen, ondermeer verslaggever Martin Visser van het Financieel Dagblad en voormalig D66-Europarlementariër Bob van den Bos.
Wellicht kunnen de echte Eurofielen nog wat inspiratie putten uit de opbrengst van deze Zwolse decembermiddag. Het debat in de beproefde Lagerhuis-formule dwong de studenten om zich uit te spreken, in argumenten vóór of tegen de EU.
'Misschien kunnen we Nederlandse belastinginspecteurs naar Griekenland sturen, in plaats van nog meer geld?'
'We kunnen in crisistijd ook een zwembadtax invoeren voor rijke Europeanen.'
'Elke dag een blok Europa in Nieuwsuur, in plaats van Den Haag? Dat haalt het nooit!'

Nieuwsconsumenten warm krijgen voor zoveel bureaucratie lijkt bijna onbegonnen werk, maar het is zelf moeilijk je eigen vakgenoten te overtuigen. Een stuk in de krant krijgen, of een politiek issue op de agenda van je partij.
De weg leren kennen in Brussel of Straatsburg is een rondleiding door een labyrint, dat doe je niet op één middag.
Toen Visser als jonge EU-correspondent naar Brussel trok ging hij naar de wandelgangen van het Europees Parlement. Daar tenslotte speelde het nieuws zich af in Den Haag, het zou in de EU toch niet heel anders gaan? Maar er kwam geen hond, hij moest -net als de studenten van Windesheim- Europa helemaal uitvinden voor zichzelf. Dit jaar schreef hij het veelgeprezen boek De Eurocrisis over zijn jaren als correspondent.

Ook Bob van den Bos heeft geprobeerd zijn werkterrein uit te leggen in boekvorm: 'De Europese Unie in een notendop'. In Zwolle was het boek de prijs tijdens de Europa-Quiz, voor de winnaar die bij benadering wist hoeveel EU-inwoners we inmiddels rijk zijn.
Wie weet dat nou niet inderdaad: 504 miljoen, verdeeld over 27 lidstaten.
Voor de echte hoofdprijs moesten de studenten nog meer huiswerk doen: in anderhalve minuut uitleggen bijvoorbeeld waar de discussie over de Europese Bankenunie om draait. Nog even niet voor de kijkers thuis, maar wel live in het speciaal door Bureau Spraakwater opgetuigde 'Europa Vandaag'.
Anderhalve minuut zweten. Het Informatieburean van het Europees Parlement in Den Haag beloonde de beste bijdrage met een compleet verzorgd EU-arrangement in Brussel.
Welke Europeaan wil dat nou niet?